Các loại vắc xin LMLM đang lưu hành tại Việt Nam chỉ có tác dụng bảo hộ đối với các chủng serotype O, A và ASIA1, không có khả năng bảo hộ đối với serotype SAT1. Theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản, bệnh Lở mồm long móng (LMLM) đã xảy ra tại 03 xã: Bản Máy, Xín Mần, Minh Tân. Tổng số trâu bò mắc bệnh LMLM đến ngày 18/11/2025 là 99 con trâu bò/50 hộ/07 thôn/03 xã. Trong đó: trâu dự án hỗ trợ 66 con; đàn trâu bò địa phương 33 con (trâu 12 con, bò 21 con); số trâu chết 06 con (05 con trâu dự án, 01 con nghé 02 tháng tuổi của địa phương). Nguyên nhân: Đoàn kinh tế Quốc phòng 313, Quân khu 2 tiếp nhận 240 con trâu, bò (56 con bò, 184 con trâu) được nhập của Công ty TNHH giống gia cầm Tam Dương, có địa chỉ, xã Tam Dương, tỉnh Phú Thọ (xã Đạo Tú, huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc cũ) hỗ trợ cho 120 hộ/8 thôn/04 xã (Pà Vầy Sủ, Xín Mần, Bản Máy, Minh Tân), sau đó phát sinh bệnh LMLM của đàn trâu, bò dự án hỗ trợ cho hộ chăn nuôi và lây sang đàn trâu, bò của địa phương. Kết quả xét nghiệm có 02/03 mẫu dương tính với vi rút LMLM Serotype O tại Phiếu trả lời kết quả xét nghiệm số 17966/TCĐ1-CĐ ngày 30/10/2025 của Trạm chẩn đoán và xét nghiệm (01 mẫu trâu của dự án dương tính và 01 mẫu bò của đàn địa phương dương tính). Như vậy, bệnh LMLM trên địa bàn các xã Minh Tân, Xín Mần và Bản Máy là do việc vận chuyển gia súc mang mầm bệnh từ nơi khác về làm phát sinh và lây lan cho đàn gia súc tại địa phương. Để chủ động theo dõi, giám sát chặt chẽ và chuẩn bị phương án ứng phó, ngăn chặn sự xâm nhập của vi rút LMLM nói chung và vi rút LMLM serotype SAT1 nói riêng vào địa bàn xã. UBND xã Vị Xuyên đề nghị các thôn, đơn vị có liên quan thực hiện các biện pháp ngăn chặn vi rút LMLM xâm nhập vào địa bàn.
Dưới đây là cách phòng chống bệnh Lở mồm long móng ở gia súc:
LMLM là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây ra cho động vật móng guốc chân như trâu, bò, dê, cừu, lợn, hươu, nai..
1. BỆNH LỞ MỒM LONG MÓNG (LMLM) LÀ GÌ?
- Bệnh có đặc điểm là sát hình thành các mụn nước ở miệng chân, vú và các vùng da mỏng.
-Tác nhân gây bệnh là một loại vi rút có 7 tuýp khác nhau là: A, O, C. Asia1, SAT1, SAT2, SAT3 với hơn 60 phân tuýp. Nam đã phát hiện tuyp O, A và Asia1.
2. GIA SÚC BỊ LẤY BỆNH NHƯ THẾ NÀO?
a) Lây trực tiếp thông qua nuôi nhốt, chăn thả chung gia súc khỏe với gia súc mắc bệnh.
b) Lây gián tiếp thông qua:
- Thức ăn, nước uống, máng ăn, mang uống, nền chuống, dụng cụ chăn nuôi, tay chân, quần áo của người chăn nuôi.
- Phương tiện vận chuyển động vật, sản phẩm động vật.
- Sản phẩm động vật có mang mầm bệnh.
- Vật chủ trung gian truyền bệnh (chuột, chim, ruồi, muỗi, gián.)
3. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT GIA SÚC MẮC BỆNH LMLM.
- Thời gian ủ bệnh của gia súc mắc bệnh LMLM tự khi nhiễm vi rút đến khi phát bệnh là từ 2-5 ngày. Trong 2-3 ngày đầu, con vật mắc bệnh bị sốt cao trên 40 độ C, kém ăn hoặc bỏ ăn, miệng chảy nhiều nước hạt giống như bọt bia; bị viêm dạng mụn nước ở lợi, lưỡi, vành mũi, vành móng, kẻ móng, đầu vú. Khi mụn nước. và ra làm là loét mềm và dễ làm long móng, nhất là ở lợn. . Sau khi phát bệnh 10-15 ngày, gia súc có thể khỏi và triệu chứng làm sang những văn bài thải virus ra môi trường (03 – 04 tuần đối với lợn, 02 - 03 năm đối với trâu, bò; 09 tháng đối với cứu, 04 tháng đối với dê).
4. BIỆN PHÁP PHÒNG BỆNH.
- Thực hiện tiêm phòng vác xin LMLM theo khuyến cáo của cơ quan chuyên ngành thú y và nhà sản xuất, tiêm hai lần trong một năm.
- Con giống đưa vào chăn nuôi phải khoẻ mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, đã được tiêm phòng LMLM, trước khi nhập đàn phải được nuôi cách ly 21 ngày. Thức ăn, nước uống dùng trong chăn nuôi phải bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh thu y.
- Trước khi vào khu vực chăn nuôi phải vệ sinh, khử trùng và mặc đồ bảo hộ. Trước khi ra khỏi khu vực chăn nuôi cũng phải vệ sinh, khử trùng và để lại đồ bảo hộ tại khu chăn nuôi.
5. BIỆN PHÁP XỬ LÝ KHI CÓ BỆNH LMLM
- Cách ly gia súc mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh
- Thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng
- KHÔNG giấu dịch. Thông báo ngay cho chính quyền địa phương nhân viên thú y hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành thú y.
- KHÔNG mua bán, vận chuyển gia súc bệnh, gia súc chết.
- KHÔNG vứt xác gia súc chết ra môi trường, hoặc sông, ngòi, ao, hồ
- KHÔNG để người, động vật khác, các phương tiện, vật dụng ra vào khu vực đang có dịch.
Cung cấp thông tin chính xác về dịch bệnh động vật theo yêu cầu của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y và nhân viên thú y cấp xã.
6. PHƯƠNG PHÁP TIÊU HỦY
Trước khi cho gia súc bị tiêu hủy xuống hố chôn đất, phải làm gia súc chết (nhân đạo)
Phương pháp chôn. Đào hố sâu ít nhất 2-3m, chiều dài và chiều rộng tùy theo số lượng xác gia súc cần tiêu hủy, cho xác gia súc mắc bệnh xuống hố, rạch bụng, phun thuốc sát trùng hoặc với bột lên bề mặt xác gia súc và lấp đất khoảng cách từ xác lên miệng hố chôn tối thiểu 1m, nện đất trên bề mặt thật chặt, sau đó phun thuốc sát trùng, tiêu độc xung quanh vị trí chôn.
Phương pháp đốt: Xếp củi, cho xác gia súc lên trên lớp củi, dùng dầu hỏa, Diesel hoặc dầu mazut rưới lên lớp củi, chấm lửa đất, sau phun thuốc sát trùng, tiêu độc xung quanh vị trí đốt. Chi tiết tham khảo Hướng dẫn số 4178/HD-BNN-TY ngày 14/6/2019 của Bộ Nông nghiệp và PTNT.
Phương pháp kết hợp chôn và đốt: Đào hố sâu ít nhất 2 đến 3m, chiều dài, chiều rộng tuy theo số lượng gia súc, xếp củi lên miệng hố, cho gia súc bị tiêu hủy lên trên lớp củi, đổ dầu hỏa, dầu Diesel hoặc dầu mazut rưới lên lớp củi đốt lớp đất nện chặt như chân, sau phun thuốc sát trùng, tiêu độc xung quanh vị trí chôn.
BBT
