Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong sớm trên toàn thế giới. Không chỉ thuốc lá điếu truyền thống, hiện nay các sản phẩm như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine đang gia tăng nhanh trong giới trẻ, gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cá nhân, gia đình và cộng đồng.
A - Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người
1. Gây nhiều bệnh nguy hiểm
- Khói thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư. Người hút thuốc có nguy cơ cao mắc các bệnh:
- Ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư thanh quản, ung thư thực quản…
- Các bệnh tim mạch: tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
- Bệnh hô hấp mạn tính: viêm phế quản, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).
- Suy giảm hệ miễn dịch, ảnh hưởng sức khỏe sinh sản.
2. Ảnh hưởng đến người xung quanh
- Người không hút thuốc nhưng hít phải khói thuốc cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt là: Trẻ em dễ mắc viêm phổi, hen suyễn, chậm phát triển thể chất; Phụ nữ mang thai có nguy cơ sinh non, thai nhẹ cân; Người già và người có bệnh nền dễ bị biến chứng nguy hiểm.
3. Gây nghiện mạnh
- Nicotine trong thuốc lá là chất gây nghiện cao, khiến người sử dụng khó bỏ thuốc, lâu dài dẫn đến lệ thuộc cả về thể chất và tâm lý.
B -Tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và sản phẩm chứa nicotine
- Hiện nay, nhiều người lầm tưởng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng “ít hại hơn” thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, các sản phẩm này vẫn chứa nicotine và nhiều hóa chất độc hại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
1. Ảnh hưởng đến não bộ và sự phát triển của thanh thiếu niên
- Đối với thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên:
- Nicotine làm ảnh hưởng sự phát triển não bộ, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ.
- Tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm, rối loạn hành vi.
- Dễ dẫn đến nghiện và sử dụng các chất gây nghiện khác.
2. Gây tổn thương phổi và tim mạch
- Khí dung từ thuốc lá điện tử có thể chứa: Kim loại nặng, hương liệu độc hại, chất tạo khói gây viêm phổi; Các chất gây kích ứng đường hô hấp, khó thở, đau tức ngực; Nguy cơ ảnh hưởng tim mạch và huyết áp.
3. Nguy cơ pha trộn chất ma túy, chất cấm
Một số sản phẩm thuốc lá điện tử bị pha trộn ma túy tổng hợp hoặc hóa chất độc hại, gây: Ảo giác, kích động, mất kiểm soát hành vi; Ngộ độc cấp tính, tổn thương thần kinh; Ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự xã hội.
4. Tác động tiêu cực đến môi trường học đường và xã hội
- Việc sử dụng thuốc lá điện tử trong học sinh, sinh viên: Làm suy giảm sức khỏe và kết quả học tập; Gia tăng nguy cơ vi phạm nội quy, bạo lực học đường; Hình thành lối sống lệ thuộc, thiếu lành mạnh; Khuyến cáo đối với thanh thiếu niên và cộng đồng; Không thử hút thuốc lá dưới bất kỳ hình thức nào; Nói không với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine; Chủ động tìm hiểu kiến thức để nhận diện tác hại và thủ đoạn quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội.
- Gia đình, nhà trường và xã hội cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường học tập lành mạnh.
- Mỗi người dân cần chung tay xây dựng môi trường không khói thuốc vì sức khỏe cộng đồng.
Biên tập + Infographic: Ngọc Thơ
